ЗАСТАНИ | РАЗМИСЛИ | ПОВРЗИ СЕ

Совети за приватност за бизниси

Транспарентностa гради доверба
• Бидете отворени и искрени за тоа како собирате, користи и споделувате лични информации од клиентите. Размислете како клиентот очекува да се користат неговите податоци. Практиките за приватност кои се сметаат за лоши или сомнителни можат да ѝ наштетат на репутацијата на вашата компанија.

• Вистинската транспарентност бара јасна комуникација преку повеќе канали. Не сметајте на вашето известување за приватност како единствена алатка да ги едуцирате клиентите за вашите практики во однос на нивните податоци.

• Комуницирајте јасно и концизно со јавноста за тоа што значи приватноста значи за вашата организација и кои чекори ги преземате за да ја постигнете и одржувате приватноста. Изградете ја довербата така што ќе го правите она што го велите.

• Објаснете им на сите вработени што значи приватноста за вашата организација и улогата што тие ја имаат во обезбедувањето и одржувањето на приватноста. Назначете и овластете службеник за приватност кој ќе преземе одговорност и ќе обезбеди дека вашите ветувања за приватност се остваруваат.
Бидете свесни за она што се споделува

• Бидете отворени и искрени за тоа како собирате, користи и споделувате лични информации. Секоја опција која им давате на клиентите за да ги контролираат нивните лични податоци треба да биде лесна за употреба и ефективна.

• Едуцирајте ги вработените за вредноста и влијанието на заштитата на информациите за клиентите и вработените, како и нивната улога во таа заштита.

• Спроведете длабинска анализа и вршете надзор врз партнерите и дистрибутерите. Вие сте исто така одговорни за тоа како тие ги собираат и користат личните податоци.
Личните податоци се како пари. Почитувајте ги. Заштитете ги.
• Личните информации на клиентите може да бидат вредни за вашиот бизнис, но тоа е нешто што и тие го вреднуваат.

• Имајте разумни безбедносни мерки за да ги чувате личните податоци на поединците безбедни од несоодветен и неовластен пристап.

• Собирајте и користете ги личните информации само ако тоа е потребно за целите што сте ги навеле или ако тоа се бара со закон. Бришете ги личните информации безбедно и сигурно кога повеќе не ви се потребни.

Совети за онлајн игри за деца, „твинејџери“ и тинејџери

Онлајн игрите се забавни и интерактивни. Можете да ги играте со пријателите или со луѓе од целиот свет. Бидете сигурни дека знаете како да се заштитите себеси и вашите лични информации додека играте онлајн игри. Следењето на овие едноставни упатства може да спречи појавување на проблеми подоцна. Првиот чекор е ЗАСТАНИ.РАЗМИСЛИ.ПОВРЗИ СЕ.

Се работи за ваша игра. Преземете ја контролата.
• Ако друг играч прави да се чувствувате непријатно, кажете му го тоа на возрасно лице од доверба. Запомнете дека секогаш можете да истерате некој играч од играта, ако прави да се чувствувате непријатно.
• Научете како да блокирате и/или пријавите друг играч ако истиот ве прави да се чуствувате непријатно. Снимајте што кажал другиот играч, но не влегувајте во конфликт.
• Играњето со луѓе кои не ги познавате или кои не се ваши добри пријатели? Време е да се маскирате.
o Користете безбедно играчко име: нешто кул како SecretNinja99 или LeTigreVerde.
o Користете аватар наместо ваша слика од веб-камера. Секако, веб-камерата е кул, но непознати лица не треба да знаат како изгледате. Користете превев на мистерија.
o Користете функции за промена на гласот ако ги имате. Во спротивно, избегнувај говор како комуникација за ја заштитите вашата анонимност.
Одржувајте го уредот без зарази
Разговарајте со вашите родители или старатели за тоа како тие можат да бидат сигурни дека вашиот компјутер е заштитен од компјутерски вируси, софтвер за шпионирање и други багови.
Ажурирајте го безбедносниот софтвер: Инсталирањето на најновите верзии на безбедносниот софтвер, веб-пребарувачите и оперативниот систем е најдобрата одбрана против вируси, малициозен софтвер и други онлајн закани.
Заштитете ги сите уреди што се поврзуваат на Интернет: Компјутерите, паметните телефони, играчките конзоли и другите уреди со веб-пристап имаат потреба од заштита од вируси и малициозен софтвер.
Заштитете ги вашите лични информации.
Лични информации се сите информации кои може да се искористат за да ве идентификуваат вас или вашите акаунти. Примерите вклучуваат вашето име, адреса, телефонски број, кориснички имиња и лозинки, слики, роденден и матичен број.
Обезбедете ги вашите акаунти: Побарајте посилна заштита од лозинки. Многу провајдери на акаунти нудат дополнителни начини за да проверат кој сте вие пред да влезат во деловни односи со вас на таа страница.
Лозинките нека бидат долги и силни: Комбинирајте ги големите и малите букви со броеви и симболи за да креирате посигурна лозинка. (Запомнете, лозинките се клучевите за вашите акаунти. Единствени кои треба да ги знаат сте ВИЕ и вашите родители. не твојот брат, сестра, најдобар пријател или учител – само ти.)
Контролирајте го вашето онлајн присуството: Кога тоа е достапно, поставете ги поставките за приватност и безбедност на веб-страниците на ниво со кое сте удобни во однос на споделувањето на информации. Во ред е да се ограничи како и со кого ги споделувате информациите.

Бидете мудри кога сте на веб.
Бидете информирани за најновите случувања на интернет, знајте што да направите ако нешто тргне наопаку и да бидете отворени со вашите родители за она што го правите онлајн.
Бидете тековно информирани. Одржувајте темпо со новите начини за да останете безбедни онлајн. Проверете ги доверливите веб-страници за најновите информации, споделете ги со вашите пријатели и семејство и поттикнете ги да бидат мудри кога се на веб.
Размислете пред да дејствувате: Бидете претпазливи во однос на комуникации кои бараат да дејствувате веднаш, нудејќи нешто што звучи премногу добро за да биде вистинито, или барајќи лични информации. Не прифаќајте преземања од непознати лица. Ова вклучува чит-програми кои можеби тврдат дека ќе ви помогнат да бидете подобри во играта, но реално носат малициозен софтвер.

Биди добар онлајн граѓанин.
Лесно е да се кажат некои работи седејќи позади компјутерски екран кои никогаш нема да му ги кажете некому в лице. Одржувајте го истото ниво на љубезност онлајн што би го одржувале во реалниот свет.
Побезбедно за мене, побезбедно за сите: Она што го правите онлајн има потенцијал да влијае на сите – дома, на работа и во целиот свет. Практикувањето на добри онлајн навики придонесува за целата глобална дигитална заедница.

ЗАСТАНИ. Пред да го користите интернетот, одвојте време за да ги разберете ризиците и за да научите како да ги забележите потенцијалните проблеми.
РАЗМИСЛИ. Здивнете за да бидете сигурни дека патот напред е јасен. Барајте предупредувачки знаци и размислете како вашите активности онлајн можат да влијаат на вашата или на безбедноста на вашето семејство.
ПОВРЗИ СЕ. Уживајте во Интернетот со поголема доверба, знаејќи дека сте ги направиле вистинските чекори за да се заштитите себе си и вашиот компјутер.

Совети за интернет безбедност и сигурност за родители

Интернетот е прекрасно место за учење и забава, но како и светот околу нас, може да претставува опасност ако не се преземат мерки на претпазливост. Овозможувањето на слободен пристап го изложува на ризик вашето дете, вашиот компјутер и вашите лични податоци. Помогнете да им всадите добро расудување на вашите деца, охрабрувајќи ги да преземат некои разумни чекори.

Одржувајте го уредот без зарази
Ажурирајте го безбедносниот софтвер: Инсталирањето на најновите верзии на оперативниот систем, софтверот, антивирусната заштита, веб-пребарувачите и апликациите е најдобрата одбрана против малициозен софтвер и други онлајн закани.
Автоматизирајте го ажурирањето на софтверот: Многу софтверски програми автоматски ќе се поврзат и ажурираат за да се одбранат од познатите ризици. Вклучете ги автоматските ажурирања ако тоа е достапна опција.
Заштитете ги сите уреди што се поврзуваат на Интернет: Компјутерите, паметните телефони, играчките конзоли и другите уреди со веб-пристап имаат потреба од заштита од вируси и малициозен софтвер.
Заштитете ги личните информации на вашето дете.
Помогнете им на вашите деца да го контролираат своето онлајн присуство: Кога тоа е достапно, поставете ги поставките за приватност и безбедност на веб-страниците на ниво со кое сте удобни во однос на споделувањето на информации. Потсетете ги дека е во ред да се ограничи како и со кого ги споделуваат информациите.
Поврзувајте се внимателно.
Ако се сомневате во нешто, отстранете го: Потсетете ги вашите деца дека линковите во е-пошта, твитови, постирања и онлајн рекламирање честопати се начин на кој сајбер-криминалците го компромитираат вашиот компјутер. Ако изгледа сомнително, дури и ако го познавате изворот, најдобро е да ги избришете или, доколку тоа е соодветно, означите како несакана е-пошта.
Бидете мудри кога сте на веб.
Бидете тековно информирани. Одржувајте темпо со новите начини за да останете безбедни онлајн. Проверете ги доверливите веб-страници за најновите информации, споделете ги со вашите деца и поттикнете ги да бидат мудри кога се на веб.
Биди добар онлајн граѓанин.
Побезбедно за мене, побезбедно за сите: Она што вие и вашите деца го правите онлајн има потенцијал да влијае на сите – дома, на работа и во целиот свет. Практикувањето на добри онлајн навики придонесува за целата глобална дигитална заедница.
Повеќе семејни практики за онлајн безбедност:
Познавајте ги можностите за заштита на ISP (давателите на интернет услуги) и софтверот што го користат вашите деца. Сите поголеми даватели на интернет услуги имаат алатки со кои ви помагаат да управувате со онлајн искуството на помалите деца (на пример, избирање на одобрени веб-страници, следење на времетраењето кое го поминуваат на интернет или ограничување на лицата со кои можат да ги контактираат), а може да имаат и други безбедносни карактеристики. Но, запомнете дека вашиот дом не е единственото место каде што тие можат да пристапат на интернет.

Останете позитивно инволвирани. Обрнете внимание и запознајте ги онлајн-опкружувањата на вашите деца. Сурфајте го Интернетот заедно со нив. Ценете го учеството на вашите деца во онлајн заедниците и покажете интерес за нивните пријатели. Обидете се да реагирате конструктивно кога ќе наидете на несоодветен материјал. Направете го тоа момент кога треба да научат нешто.

Поддржувајте ги нивните добри избори. Проширете го онлајн искуството на вашите деца и нивната автономија кога тоа е соодветно за нивниот развој и кога покажуваат компетентност за безбедно и сигурно онлајн однесување и добро донесување одлуки.

Научете ги критички да размислуваат. Помогнете им на вашите деца да ги идентификуваат безбедните, веродостојни веб-страници и други дигитални содржини. Поттикнувајте ги да бидат претпазливи кога кликаат, симнуваат, постираат или објавуваат содржина.

Објаснете ги импликациите. Помогнете им на децата да ја разберат јавната природа на интернетот и неговите ризици, како и придобивките. Осигурете се да бидат запознаени со тоа дека сите дигитални информации што ги споделуваат, како што се електронски пораки, фотографии или видеа, лесно може да се копираат и да се додадат на друго место и дека речиси е невозможно да се вратат назад. Работи кои можат да им наштетат на нивната репутација, пријателства или идните перспективи не треба да се споделуваат по електронски пат.

Едноставно велејќи “не” ретко функционира. Научете ги вашите деца како безбедно да комуницираат со лицата кои ги “среќаваат” онлајн. Иако е пожелно да не стапуваат во директен контакт со лица кои ги познаваат само преку интернет, младите не секогаш го почитуваат ова правило. Затоа зборувајте за максимизирањето на безбедните услови: сретнување само на добро осветлени јавни места, секогаш во придружба на барем еден пријател/ка и споделување на намерите со возрасно лице од доверба – вклучувајќи информации за време и место и контакт информации за онлјан-познаникот (барем име и број на мобилен телефон).

Оспособете ги вашите деца да се справуваат со проблеми, како што се малтретирање, несакан контакт или злонамерни коментари. Работете со нив на стратегии за тоа кога ќе се појават проблеми, како што се разговор со возрасно лице од доверба, да не прибегнува кон одмаздување, блокирање на лицето или поднесува на жалба. Договорете се за чекорите што треба да се преземат ако стратегијата не успее.

Добредојдовте на веб-страницата на Националниот центар за одговор на компјутерски инциденти на Република Македонија.

Со член 26-а од Законот за електронските комуникации во состав на Агенцијата за електронски комуникации се формира посебна организациона единица – Национален центар за одговор на компјутерски инциденти (MKD-CIRT), која ќе претставува официјална национална точка за контакт и координација во справувањето со безбедносните инциденти кај мрежите и информациските системи и кој ќе идентификува и ќе обезбедува одговор на безбедносни инциденти и ризици. Јавниот клуч и неговите потписи може да се најдат на големите меѓународни јавни сервери за клучеви.

  • Key ID: 0x333C00DB
  • Key Type: RSA 4096
  • Key Fingerprint: 0FB9 3DA3 E008 FA8B FC6A 9C71 0741 17A1 333C 00DB