1.1Цел и намена

Овој документ го опишува Националниот центар за одговор на компјутерски инциденти (MKD-CIRT) во согласност со RFC 2350. Наменет е за конституентите на MKD-CIRT, партнерските CSIRT тимови, надлежните органи, истражувачите на безбедноста и пошироката јавност, со цел јасно да се утврди кој е MKD-CIRT, за кого е надлежен, како може да се контактира и што може да се очекува од него.

1.2Датум на последното ажурирање

Ова е верзија 2.0, објавена на 01.09.2026 година, и ја заменува верзијата 1.0 од 01.02.2015 година во целост.

1.3Известување за измени

Секоја измена на овој документ се објавува на официјалната веб-страница на MKD-CIRT. Значајните измени на каналите за контакт и пријавување дополнително се соопштуваат и преку другите официјални канали на MKD-CIRT и на Агенцијата за електронски комуникации (АЕК).

1.4Локација на документот

Тековната верзија на документот е секогаш достапна на: https://mkd-cirt.mk/rfc-2350-2/

1.5Автентичност на документот

Автентичната верзија на документот е онаа објавена на официјалниот домен mkd-cirt.mk.

1.6Идентификација на документот

1.7Кратенки

2.1Назив на тимот

2.2Адреса

Агенција за електронски комуникации – Национален центар за одговор на компјутерски инциденти, ул. „Кеј Димитар Влахов“ бр. 21, 1000 Скопје, Република Северна Македонија

2.3Временска зона

CET – CEST.

2.4Телефонски броеви

Дополнителните контакти и дежурните канали се објавуваат на официјалната веб-страница на MKD-CIRT.

2.5Електронска пошта и веб-канали

2.6Јавни клучеви и шифрирање

Двете адреси за е-пошта (soc@mkd-cirt.mk и info@mkd-cirt.mk) го користат истиот PGP клуч:

Јавниот клуч е објавен на веб-страницата https://mkd-cirt.mk/pgp-kluch/ и на големите јавни сервери за клучеви. Пред употреба, отпечатокот (fingerprint) на преземениот клуч треба да се спореди со горенаведениот.

• Пораките што ги испраќа MKD-CIRT се потпишуваат со овој клуч.
• Чувствителните информации упатени до MKD-CIRT (известувања за инциденти, технички показатели, детали за ранливости) треба да се шифрираат со овој клуч.
• Обична нешифрирана е-пошта не е соодветна за пренос на високочувствителни или класифицирани информации.

2.7Членови на тимот

MKD-CIRT го сочинува овластен стручен персонал на АЕК. Имињата на членовите на тимот не се објавуваат јавно; одговорните лица се идентификуваат во комуникацијата преку службените канали.

2.8Работно време и достапност

MKD-CIRT одржува повеќе канали за контакт и обезбедува континуитет на услугите. Распоредот на дежурства, резервните канали и постапувањето надвор од редовното работно време се уредени со интерни процедури. При прекин на основен канал, комуникацијата се пренасочува преку другите официјално објавени канали.

3.1Мисија

Мисијата на MKD-CIRT е да придонесува кон националната сајбер отпорност преку следење и анализа на закани и ранливости, рано предупредување, прием и координација на пријави за инциденти, техничка поддршка, размена на информации и градење на капацитети кај конституентите.

3.2Конституенти

Конституенти на MKD-CIRT се суштинските и важните субјекти, како и другите организации за кои MKD-CIRT е надлежен согласно Законот за безбедност на мрежни и информациски системи и актите за распределба на надлежностите меѓу CSIRT тимовите.

3.3Припадност и институционално разграничување

MKD-CIRT функционира како посебен сектор во рамките на АЕК. Министерството за дигитална трансформација и MKD-GOV-CSIRT (тимот за одговор на инциденти за органите на извршната власт) ги извршуваат своите посебни законски улоги. MKD-CIRT учествува во законски утврдената национална и прекугранична координација, без да презема овластувања на други органи.

3.4Овластување и правна основа

MKD-CIRT ги извршува своите задачи врз основа на:

• Закон за безбедност на мрежни и информациски системи („Службен весник на РСМ“ бр. 135/2025), и подзаконските акти.

3.5Законски задачи

4.1Видови инциденти и ниво на поддршка

MKD-CIRT постапува по сите видови сајбер безбедносни инциденти и закани што засегаат негови конституенти. Пријавите се евидентираат и класифицираат согласно Правилникот за стандардизирани практики и шеми за класификација (Таксономија). Приоритетот се определува врз основа на:

• влијанието врз услугите и сериозноста на инцидентот;
• критичноста на засегнатиот субјект и сектор;
• бројот на засегнати субјекти и ризикот од ширење;
• расположливите информации и показатели.

Предност имаат значајните инциденти и инцидентите со сериозно влијание врз конституентите. Нивото на поддршка е сразмерно на ризикот и во рамките на законските овластувања на MKD-CIRT.

4.2Законски рокови за известување за значајни инциденти

Субјектите со обврска за известување ги почитуваат рокови, сметано од моментот на дознавање за значајниот инцидент:

4.3Соработка, интеракција и откривање на информации

Информациите за инциденти, лица, ранливости, системи и деловни процеси се обработуваат согласно прописите за доверливост, заштита на личните податоци и класифицирани информации. Информациите се споделуваат исклучиво по принципот „потреба да се знае“ и преку соодветно заштитени канали.

MKD-CIRT соработува со националните институции, секторските CSIRT тимови, надлежните органи, партнерските CSIRT тимови во странство и меѓународните организации. Без согласност на известувачот, MKD-CIRT не открива податоци што би можеле да го идентификуваат, освен кога тоа е законска обврска.

За означување на дозволениот опфат на споделување MKD-CIRT го применува Traffic Light Protocol (TLP) 2.0:

Ознаките TLP го определуваат опфатот на споделување, но не ја заменуваат законската класификација на информациите ниту обврските за доверливост.

4.4Комуникација и автентикација

• Нешифрирана е-пошта и телефон се користат само за информации со ниска чувствителност.
• Чувствителните информации се разменуваат шифрирано со PGP или преку други заштитени канали договорени со MKD-CIRT.
• При сомнеж во идентитетот на испраќачот или при барање за откривање на доверливи податоци, MKD-CIRT врши дополнителна проверка преку независен, претходно познат канал.

4.5Евиденција на пријавените инциденти

MKD-CIRT води евиденција на пријавените инциденти согласно Правилникот за формата, содржината и начинот на водење на евиденцијата. Податоците за регистрација, класификација, постапување, координација, статус и затворање се чуваат со ограничен пристап. Статистичките извештаи се изготвуваат со заштита на личните и доверливите податоци.

4.6Надзор и национално кризно управување

Надзорните овластувања ги вршат законски надлежните органи и овластените лица; MKD-CIRT обезбедува поддршка во рамките на своите надлежности. При инциденти од голем обем и сајбер кризи, MKD-CIRT постапува согласно националните планови и механизми за координација, во соработка со надлежните институции.

Услугите на MKD-CIRT се усогласени со рамката FIRST CSIRT Services Framework и се обезбедуваат во рамките на законските надлежности и расположливите капацитети.

5.1Координирано откривање на ранливости

MKD-CIRT е национален координатор за координирано откривање на ранливости во ИКТ производи и услуги. Во таа улога MKD-CIRT:

• посредува меѓу пријавувачите и засегнатите производители или даватели на услуги;
• ги идентификува и известува засегнатите субјекти;
• обезбедува помош на пријавувачите и ги координира роковите за обелоденување, особено кај ранливости што засегаат повеќе субјекти.

Физичките и правните лица можат да пријават ранливост анонимно. MKD-CIRT ја штити анонимноста на пријавувачот согласно законската обврска и објавената CVD политика.

Информација / потврда за анонимноста на пријавувачот→

5.2Услови за обезбедување на услугите

Проактивното скенирање, техничката анализа и поддршката на лице место се изведуваат само кога се исполнети законските, безбедносните и оперативните услови. Наведениот каталог не претставува гаранција за автоматско извршување на секоја услуга по барање.

6.1Пријавување на инцидент

Инцидент се пријавува преку веб-формуларот „Пријави инцидент“ на https://mkd-cirt.mk/ или по е-пошта до soc@mkd-cirt.mk.

6.2Пријавување на ранливост

Ранливостите се пријавуваат преку порталот https://cvd.mkd-cirt.mk/ или по другите канали утврдени во CVD политиката и процедурата објавени на веб-страницата на MKD-CIRT.

6.3Понатамошно постапување

По приемот, пријавата се евидентира, класифицира и ѝ се доделува приоритет. Пријавувачот се известува за приемот и, по потреба, се бараат дополнителни информации. Пријавите надвор од надлежноста на MKD-CIRT се препраќаат до надлежниот орган или тим, во согласност со правилата за законска размена на информации.

MKD-CIRT презема разумни мерки за точноста на информациите во своите известувања, предупредувања и совети, но не презема одговорност за штета што би можела да произлезе од нивната употреба.

• MKD-CIRT не презема контрола врз системите на конституентите и не врши редовно одржување на нивната инфраструктура.
• MKD-CIRT не гарантира санирање на секој инцидент. Сопственикот или операторот на системот останува одговорен за своите системи и за исполнувањето на своите законски обврски.
• Овој документ не заменува закон, подзаконски акт, надзорна методологија или поединечен акт на надлежен орган, вклучително и прописите за техничките и методолошките барања за управување со ризици.
• Во случај на несовпаѓање меѓу овој документ и важечките прописи, се применуваат прописите.